Artılar: Beklenmeyen ses performansı, doğru ses, vokallerdeki rahatlatıcı etki, modlanarak kaynağa uyum sağlanabilmesi, gövdeli ziller, dinamik sürücünün bass’lara pozitif etkisi.
Eksiler: Dandik kablo, yetersiz kutu içeriği, bateri sololarda zil sayısı arttığında ve hızlandığında az da olsa karışma hissi, kablofonik etki ( can sıkıcı) görece olarak ortalamanın üzerinde sahne.
Herkese selamlar;
Birçok kişinin merakla takip ettiği ve ilgilendiği bir “budget friend” kulaklık olan Etymotic Research firmasının ilk dinamik sürücülü modeli ER2XR incelemesi ile karşınızdayım.
Hakkımda: 2015′ten beri hi-fi dünyasıyla ilgiliyim ancak müzikle ilgim ufaklığıma kadar dayandığı için pek de uzak sayılmam. ( hatta küçüklüğümde o zamanın hi-fi sayılabilecek kulaklıkları ve amfileri ile fotoğraflarım mevcut ) İlgim günden güne artarken, teknik tarafa olan merakım da parelel bir şekilde yükselmekte.
Ekipmanlar; LG v30+ ( işyerinden), Cayin N6 - Sony Zx100 – FiiO K1 – Macbook Pro ( işyerinde)
Etymotic ER2XR Hakkında
Teknik detaylar, fiyatlar da dahil internette bolca bulunmakta, bu nedenle de laf kalabalığı yapmamak uğruna buraları geçmek durumundayım keza bu firma köklü olmakla birlikte “accurate sound “ meselesini gaye edinmiş ve bu hususta da istikrarı sürdürmekle nam salmış bir firma.
ER2XR’ı Alma Sebebim
Bu kulaklığı almamdaki en büyük sebep, Berkhan’ın listesindeki yeriydi, elbette ki tek kıstas bu listedeki puanlar değil benim için ya da birçok kişi için de öyle olmaması gerekiyor ancak fiyatıyla, denenmeye değer bir ürün olduğunu düşündüm ve aldım.
125 Dolar+ vergi+ shipping = 166.23 Dolar’a mal olan kulaklık bu ses kalitesi seviyesinde bedavanın da ötesinde diyebilirim.
Kutusu ortalamanın üstünde keza burada kutu fetişliği yapmayacağım bu kısmı geçiyorum, isterse bim poşetinde gelsin (ne önemi var!). Premium algıdan çok ses kalitesine önem veriyorum, Al cantara kılıf okşayıp gözlerini kayıracak bir insan değilim.
Yapı Kalitesi
Kabinler sağlam ve boya sökülmesi gibi şeyler yaşamadım. Kablosu da pek hoş değil, sennheiser cx300 – 275 serisi kablolarına benziyor, değişiyor elbette ama can sıkıcı yine de. Kablofonik etki bana fazla geldi (yaka klipsi iş görüyor her türlü).
Yükseltme kablosu elbette almak mantıklı ( MMCX).
Tipler
ER2XR’ın nozzle kısmı uzunlamasına ve dar ( kaç mm vs bilmiyorum) Shure olive uçlar ve shure, westone gibi kulaklıkların tips’leri muhakkak ki oturacaktır. İçerisinden 3 çift uç çıkmakta.
Ufak flange uçlar, orta boy flange uçlar, beyaz kuru foam uçlar…
Açıkçası flange uçlar o kadar kötü performans veriyor ki en ufak olanı makasla kırpıp, elimdeki mevcut foamlar için kalıp olarak kullandım. Nötr tarafta olan sesi ( belki yarım tık sıcak taraftadır ) Buz gibi yapıyor diyebilirim. Fit hususunda güzel bir konum yakalanırsa sıcak bir kaynakla belki iyi performans verebilir bilmiyorum.
Yapı Kalitesi - 2
Açıkçası ilk elime geçtiğinde bu kulaklığı sabırsızlıkla denemek için akşam saatlerinde güvenli bir liman aramıştım. Bu nedenle Girne’de eve yakın bir kumarhaneye girdim ve burada kutu açılışını yaptım. Kabinleri kablodan ayırdığım ilk an hoşuma gitmişti yapı kalitesi, ancak uç kısımlar uzun olduğu için kırılır diye bir korkuya kapılmıştım. Aslında Berkhan burada yapı kalitesine biraz düşük puan vermiş ama en azından ben +1 daha eklerdim… Kesinlikle iyi bir kablo ile önemsemeyeceğiniz detaylar.
Yalıtım ve Fit;
Beyaz ve kuru (bunu her defasında belirteceğim cidden kuru) köpük uçlar ile biraz daha performanslı bir dinleti aldığımı söyleyebilirim. Yalıtım konusunda ise gerçekten çok çok iyi.
Fit konusunda ise kulaklık tüp şeklinde olduğu ve yanlara biraz çıkıntı yaptığı için yük fazla biniyor kulaklıkların kablo kısımlarına, burada da kablonun hafif olması çok önemli ancak yaka klipsi kullandığınızda hem kablofonik etki hem de kabinlerin aşağı çekilmesini önleyerek fayda sağlamış oluyorsunuz. Ben en iyi yalıtımı shure siyah oil uçlarla alıyorum ya da o tipte. Sese sıcaklık katıyor ve en iyi bu şekilde keyif aldım, aşağıda da modlama açısından bilgi vereceğim.
Ses Rengi
Burası önemli çünkü hepimiz, bir kulaklık satın alırken öncelikle elimizdeki kaynak ile örtüşüp örtüşmediğine dikkat ederiz.
Şahsi kanaatim nötrün + 0.75 sıcağında gibi bir durum olacaktır ya da 0,65 gibi keza bunu zihnimde ölçütlendirsem de sıcaklık meselesini artıracak enstrümanlar elbette sizin elinizde.
ER2XR ve Modlama
Olay tips’ler ve kablo ile alakalı, peki etymotic er2xr stok kablo ve tips’leri ile kullanılabilir mi elbette kullanılır. Ben foam harici kabloyu hala bu şekilde kullanmaktayım (Kıbrıs karantinada olduğu için kablo alamamıştım).
Örneğin elinizde nötr ya da nötrün bir tık soğuk tarafında çalan bir kaynak varsa ve seste biraz sıcaklık hissetmek istiyorsanız, saf bakır kablo ve olive foam’lar işinizi kesinlikle görecektir.
Eğer elinizde sıcak bir kablo varsa, gümüş bir kablo ya da mevcut kabloya ek olarak flange uçlar ya da stok olarak gelen kuru beyaz foamları kullanabilirsiniz kanaatimce.
ER2XR “Accurate sound”
Sesler doğru, kesinlikle Berkhan’ın 10 verdiği puanlama sistemine katılıyorum. Babam müzisyen ve halihazırda amatör de olsa bi albümü mevcut. Bu albüm kayıtlarında ben de bulundum, gerek babamın sesi gerekse gitarlar. ( bu arada bass gitarı ben çaldım albümde) doğru bir şekilde kulağıma Etymotic tarafından iletildi (çok teşekkür ederim Etymotic 😊).
Müzikal tarafa yakın olsa da bu çizgiyi hiç bozmuyor “van handırınt pörsent”.
Amfiye Tepkisi
Bu kulaklık hakkında ilk olarak merak etmeniz gereken husus bence bu, gerçekten kaynağa bu denli tepki vermesi beni mutlu ediyor. Bu defa elinizdeki kulaklıkla deneyeceğiniz dap’ları amfileri vb. gibi düşündükçe insan heyecanlanıp, kredi çekesi geliyor. Buradan belirtmek istediğim çok önemli bir husus var. Fabrika verilerinde 15 Ohm yazsa da ben kesinlikle güç arayan bir kulaklık olduğu konusunda tartışmaya girerim. ( evet telefon ile de doyuruluyor ama hakkını vermiyor güç istiyor arkadaş)
Enstrüman Ayrımı
Stok kablo ile kıvamı yerinde, kaynağa göre değişmekte. Bir teorime göre kablo ile değişebilir. O yüzden yeni hd600-650 seriniz iem tarafında burada arkadaşlar, mod’layın mod’layın keyif alın. Özellikle enstrümanların vokallerden soyutlamasına bayılıyorum. Mesela John Lenon bana özel gerçek sesi ile şarkı söylerken, gitarlar bateri vesaire mayınlı bir bölgede birbirine bulaşmaktan korkarak çalıyor. Elbette bu konuda da daha iyileri var.
Sahne
Evet özellikle derinlemesine çok geniş değil ama kararında, daha önce de dediğim gibi kaynağa göre güzel tepki veriyor. Yazılım ile yapay sahneleme yaptığım zaman da bir nebze keyif aldığımı söyleyeyim ancak burada da bazı dengeler bozuluyor. Doğal olarak baktığımızda acaba sahneyi çok geniş tutmak mı ER2XR’in gayesi diye soruyorum kendime. Bir kulaklığım genel amacı sahnesinin çok geniş olması mı bu da önemli bir soru tabiki. Sahnesi geniş değilse kötüdür demek mi mesela, bu algıyı yıkmak lazım.
Sahne yok değil arkadaşlar, ortalamanın üstünde bir sahne hem derinlemesine hem de genişlemesine mevcut.
Kulaklığı taktığınızda beyninizin ortasını, damağınıza yapıştıracak sahnesi iki duvarın arasında kulaklıklarla karıştırmayın ve sahne konusunda derdiniz olmasın. Dediğim gibi kaynaklara göre, kabloya göre muhakkak ki değişecektir ancak her zaman tatmin seviyesinin göreceli de olsa üzerinde kanımca.
Erkek ve Kadın vokaller
Stok ekipmanlarla bakacak olursak (kablo, foam gibi etkenler) erkek vokallerden daha çok kadın vokallerde keyif aldığım bir kulaklık. Belki gövde bakımında daha güçlü kaynaklarla size de keyif verebilir.
Kadın vokallerde, üflemelilerde, yaylılarda gerçekten beni çok çok çok mutlu eden bir kulaklık. Hani şu HD650 için kadın kulağının yanında gibi tabirler kullanılır ya, bunda da bu algı var. Mesela yıllar önce eski sevgilim, kulağımın arkasına yanaşarak bana güzel bir şarkıyı pürüzsüz bir şekilde söylemişti. Mesela benim referansım ölçümlemek açısından bu an’ı ve bu hissi ilk kez bu kulaklıkta yaşadım.
Basslar ve elektro gitarların 6.5. telleri (eski kayıtlar özellikle)
Çıldırtır arkadaşlar, hem de öyle böyle değil. Mesela eski 80-90’lar dönemindeki o tonları iyi bilirsiniz, While My guitar… O kadar doğru ve hissedilir ki… O kadar keyif veriyor ki anlatamam. Gun’s Roses, Eric Clapton, Jimi Hendrix, The Doors vb. Kayıtlar o kadar tatlı geliyor ki anlatamam.
Bass hususunda ise diğer etymotic modellerini denemesem de yoksun değil er4xr farklı olabilir tabiki ancak müzikal bir yapıda olan kulaklığın bassları hissedilir ancak miktar olarak bazı arkadaşlara az gelebilir. Ben olive foamlar ile daha yoğun ve oturaklı bir bass miktarı aldım ki bu saf bakır kablo ile artabilir (kesinlikle)
O nedenle bass sevenler için güzel haber ufak meblağlar ile modlayarak bi nebze olsun bu sorunu giderebilirsiniz. Değişim ultra yoğunlukta olmuyor bilginiz olsun.
Uzama ve çözünürlük konusunda oldukça iyi seviyede, kontrol kısmı ile çok önemli ki burada sıkı bir tablo çiziyor. Yani uzayıp dağılıp da tabloyu bozmuyor. Berkhan’ın burada 7.2 puan verdiği bass konusunda ise 2.8 puanı miktar ve görece çözünürlük vs (çok daha yüksek fiyatlara daha iyileri var elbette) gibi yerlerden kırdığını düşünüyorum, haklı da.
Arkadaşlarımın kulak vibratörüne benzettiği “er2xr ” elbette ki öyle kulaktan orgazm yaşatacak bir bass miktarına sahip değil 😊 ancak okşayıp gıdıklıyor ve bu benim daha çok hoşuma gidiyor mesela Erkan Oğur’un enstrümantal albümlerinde Ud’un bemol’e çalan tarafı o kadar hoş bir gıdıklama yapıyor ki, tef sesleri diğer sesler arkada yanda her yerde beliriyor. Bunlar da etki yaratıyor gerçekten farklı bir kulaklık.
Mid Sesler
Çözünürlüğü daha yüksek olan parçalar dinlediğimde daha fazla odaklanıyorum bu meseleye ve gerçekten daha önce shure 535, re600s (pek keyif almasam da) denemiş birisi olarak Etymotic’i farklı bir yere konumlandırıyorum. Diğer frekanslardaki başarısı ile müziği size yaşatırken doğru ve olgun mid’leriyle keyiflendiriyor. Örneğin Shure, 535 bassları hariç sevdiğim bir kulaklıktı, (sahnesi er2xr’a göre daha dardı) detay olarak da gerçekten ekstra bir kulaklığa ihtiyaç duymuyorum keza kaynağa göre tepkiyi hesaba kattığınızda…
Mid basslar konusunda algı açısından iyi değilim o nedenle deyinmeyeceğim çok fazla.
Mid sesler konusunda sıcak bir tona geçtiğimizde (foam, kablo gibi etkenlerle) kadifemsi huzur verici bir ses alıyorsunuz.
Zengin bir sunum gerçekleştiriyor size, bu fiyat bandında ya da görece daha üstünde bu keyfi verecek bir kulaklık zor gibi geliyor bana, 1.5 puan Berkhan burada Mid sesler’den kesmiş ben neden kestiğini tam hissedemedim onun kadar tecrübeli olmadığım için. 8.5 aldıysa, kanımca shure 535 “7.5” gibi bir rakam alırdı bu sıralamada benim deneyimlerime göre.
Tiz Sesler
Gövdeyi hissetmeye bayılıyorum, öncelikle şunu söyleyeyim kulak cırmalama ya da yüksek frekansların parlaması, ön plana çıkması gibi bir durum söz konusu değil. Eskiden kulaklıklarda en önemsemediğim kısım tiz kısmıydı hatta incelemelerde bu kısımları okumadan geçerdim ancak zamanla beni en çok keyiflendiren etmenler arasında olduğunu keşfettim. Tiz sesler ziller demek değil sadece, konuşurken bile bu sesleri çıkartırız, ağırlıklı olarak orta frekansta olsa da bu çıkardığımız sesler (%87 gibi oranlar yanlışsam düzeltin) yüksek frekansları duymadığınız yerlerde sesiniz bile farklı gelecektir size. Düşük frekanslar için de aynısı geçerli, eğreti gelecektir size, yüksek ya da düşük frekansın olmadığı bir konuşma bile ya da bir gitar sesi, o nedenle yüksekler de altlar kadar önemli.
Ancak ben burada bu kısmı es geçip (yani bütünün içerisinde yer alan yüksek frekansları) ortalama olarak daha çok yüksek frekansları içeren hemen hemen çoğu kayıtta yer alan zillere ve akustik gitarlara özellikle değineceğim.
Akustik gitarlarla başlamak istiyorum, çok parlak değil yani o akustik gitarı gerçekte duyduğunuz gibi duysanız da kalitesiz bir tel gibi parlama yapmıyor. Çok enteresan kalitesiz teller gerçekten doğru ses vermiyor (alışılagelmiş olarak söylüyorum) çok ilginç bir mesele 😊 Dr.Thomas ya da dadario üst seriler yerine gidip de 10 Liraya bir akustik gitar teli aldığınızda, onu işitmek gerçekten bizler için bir eziyet…
Normal şartlarda (ceteris paribus çekelim), Bob Dylan Hurricane girişindeki gitarın pena seslerini hissetmek ve orada bir ateşin başında otururken bu hissi yaşamak tümüyle muazzam bir duygu. Keman seslerinin de kayıttan dolayı biraz kirli geldiği şarkıda, alt tellerin keskinliği yüz gülümsetir bir biçimde hissediliyor.
Tizlerin uzaması kıvamında ancak ziller arasındaki geçişte biraz karışıklık yaşanabiliyor bu çok göze batan seviyede değil (uzun drumps sololarda zillerle fazla haşır neşir olunca biraz beliriyor ancak KABLO ile giderilebilir bir detay yine kanımca), Berkhan belki de burada 1 puan’ı bu farklı zillerdeki geçişlerdeki karışıklık hissiyatına bağlamış olabilir. (sanmıyorum ama) 😊
Tizlerin gövdesi beni çok mutlu ediyor, mesela zil’e bagetin vuruş açısını bile hissedebiliyorsunuz örneğin zilin merkezinden uçlara doğru bir vuruş yaparsanız yankılanma daha fazla olacaktır, hatta baget’in ucuyla vurursanız farklı; orta gövdesiyle vurursanız farklı bir ses çıkacaktır, bu net olarak anlaşılmak ile birlikte ziller arası geçişlerde sesler hafif birbirine karıştı diyebilirim. Belki flange uçlarla bu elemine edilebilir. En başarılı kısmı tiz olmasına rağmen burada bir eksi hissettiğimi söyleyebilirim.
Müzik Türleri
- Frank Sinatra
- Muslüm Gürses
- Ferdi Tayfur
- Minik Serçe
- Eric Clapton
- Bob Dylan
- James Taylor
gibi sanatçılarda ekstra keyif aldığımı buradan bildirmek isterim.
- Funk türü için ise biraz daha belirgin bass’lar olsa fena olmazdı.
- Arabesk kayıtlardan nasıl bir keyif aldığımı anlatamam.
- Üflemeli ve yaylı çalgılarda (özellikle solo’larında) ultra ultra keyif aldım.
- Akustik parçalar ve özellikle solo performanslar.
- Hint kadın vokallerde ağır Eargasm etkisi var arkadaşlar.
- Stratocaster sesini seven arkadaşlar için ise über keyif alacağınız bir kulaklık.
- Nirvana, Eric Johnson gibi sanatçılarda da kanınızdaki seratonin serbest dağılabilir.
SONUÇ
Açıkçası 1000 TL gibi bir meblağ için fiyat performans açısından muazzam bir deneyimdi benim için. Kaynağa olan tepkisi ve modlanarak elinizdeki kaynağa uyum sağlayabilecek olması güzel bir detay, konfor konusunda sorun yaşatmayan (kablofonik etki hariç) hatta sahnede ve kayıtlarda bile Shure gibi kulaklıklar yerine kullanabileceğiniz bir kulaklık.
