QUESTYLE QP1R
Herkese selamlar
Bu seferki incelememiz Questyle’ın son dönemlerde konuşulan ve bol övgü alan, yeni sayılabilecek DAP’ı üzerine.
Questyle bilindiği gibi bir Çin firması. Ürünleri Apple’ın da kullandığı meşhur Foxconn fabrikasında üretiliyor. Detaylı bilgiler ve üretim resimleri için şu linke göz atabilirsiniz: http://www.enjoythemusic.com/magazine/equipment/0915/Questyle_QP1R_Portable_Music_Player_Review.htm
900 USD fiyata sahip olan QP1R, QP1′in Reference modeli. Cihaz ilk tanıtıldığı dönemde [USER=2788]@bakieryigit[/USER] şurada başlık açarak pek çok bilgi vermişti: http://www.techno-fi.net/forum/konu/questyle-audio-qp1-qp1r-high-res-portable-dap.9756/
Verdiğim linklerde detaylı biçimde pek çok bilgi olduğundan, cihazı baştan tanıtmaya ve gereksiz teknik bilgiler vermeye lüzum görmüyorum. Çoğu zaman olduğu gibi sese odaklanıyorum ancak QP1R’ın ses haricinde bahsetmeden geçilmeyecek noktaları mevcut.
——————————————————————————————————————————————————————————–
DİKKAT :c
Öncelikle bu cihazın en büyük problemiyle başlamak isterim. Hatta problemden çok ahmaklık, işgüzarlık, ya da itinasızlık ne derseniz deyin, onunla.
Bu cihaz tekerleğin icadından beri yapılmış en kötü tekerleğe sahip. Tekerleği her kim bulduysa şu an bu cihazı tasarlayanlara bakıyor, ve “lan ben böyle mi dedim salak herifler, ben dönsün diye tekerleği icat ettim, dönmesin diye değil” diye bağırıyordur muhtemelen. Ben denediğim hiçbir cihazda bu kadar saçmasapan bir hata görmedim. Göz göre göre yapılan bu inanılmaz dizayn kusurunu nasıl içlerine sindirerek bu cihazı piyasa sürdüler insanın aklı almıyor.
“Amma gömdün he söyle o zaman neymiş sorun” dediğinizi duyar gibiyim. Arkadaşlar bu tekerlek dönmüyor. Yani cihaz Apple’ın üretim yaptığı yerde üretildiği, ve “ille de İpod gibi olsun çok cool bence böyle” dendiği için koyulan bu tekerleğin hiçbir ama hiçbir işlevi yok. Çünkü döndüremiyorsunuz. Tekerlek kaygan bir metal malzemeden yapıldığı için parmağınızın tekerlekle arasındaki tutuş fazlasıyla düşük olduğundan, parmağınız tekerleğin üzerinden kayıp gidiyor, ve tekerlek dönmüyor. Yani insanlık tarihinde “yuvarlanıp dönsün, kolaylık sağlasın” diye keşfedilen bir şeyin dönmediği bir cihazla karşı karşıyayız.
FiiO’ya zamanında küfür ediyordum tekerlek dandik diye ancak bu cihaza bakınca FiiO’nun kusursuz bir iş yaptığını düşünüyorum.
Neden mi? Çünkü FiiO tekerlekle beraber oldukça pratik olan ve aynı işlevi gören dokunmatik tuşlar koymuyor, ve koydukları mekanik tekerlekler yerinden çıkıp düşmüyor, ve de en önemlisi parmağınıza tutunup “dönüyorlar”. He ek olarak, FiiO bu kadar dandik bir şey için 900 dolar istemiyor.
Questyle fiyat konusunda Apple’dan epey ilham almış belli ki.
Olaydaki en büyük saçmalık da, tekerlek olmadan da cihazın rahatlıkla kullanılabilmesi. QP1R’ı bana Ahmet Bey gönderdi [USER=1327]@KaraNehir35[/USER]. Ben kullandığım sırada tekerlek sertleşti, sıkıştı ve sonunda tamamen kullanılmaz hale geldi. Bunun sonucunda dokunmatiklere yöneldim. Hem tekerlekten çok daha pratik ve hızlı, hem de sinirleriniz yıpranmıyor. Peki bu kadar kolaysa mesele, neden tekerlek konuluyor? :idiot2: Çünkü “cihaz premium görünmeli, ortada kocaman parlak metal bir tekerlek olmalı ki göz alsın, 900 dolara satabilelim.”
Zaten Head-Fi başlığına bakınca bol bol “bling bling” teması ve kol saatleriyle yanyana çekilmiş fotoğraflar filan görülebilir. Head-Fi başlığı demişken, tekerleğin en ufak düşürmede yerinden orta tuşla birlikte çıktığını rapor eden kullanıcılar mevcut. Şuradaki resme bakabilirsiniz: http://cdn.head-fi.org/e/ed/900×900px-LL-edd62aaf_image.jpeg
Buradan hareketle, cihazın tekerleğinin sadece orta tuş sayesinde yerinde durduğunu, oraya da uyduruktan bir yapıştırıcı filan sürüldüğünü, ve nasıl olduysa bunu yeterli bularak cihazı satışa çıkardıklarını anlıyoruz. 900 dolarlık bir cihaz için böyle bir durum kabul edilemez. Bugüne dek bu büyük soruna yaklaşımları da maalesef çok yetersiz. Dediğim gibi Ahmet Bey’in cihazındaki tekerlek tamamen bozuldu. Ahmet Bey’e verdikleri cevap da; “cihazı ilk alan kişiye gönderin o Çin’e göndersin ondan sonra bakarız” tarzında oldu. Yaptıkları saçmalığın arkasında da durmayan bir firmayla karşı karşıyayız. Hesapta premium olan bir üründen bahsediyoruz. Kutuda da “VIP” isimli bir kart var güya.
Bunun üzerine ben firmanın Facebook sayfası üzerinden kendileriyle mesajlaştım. Verdikleri cevapların özeti şu: “Biz Questyle’ın USA tarafıyız, fabrika tarafı değil. (Bizi bağlamaz demek bu) Yere düşen her şey kırılabilir, yere düşen telefonların ekranlarının çatlaması gibi. Binlerce üründen sadece 2 tanesinde böyle bir geri dönüş oldu (doğruluğu tartışılır bu söylediğinin), bu yüzden iddia ettiğiniz gibi bir dizayn hatası yok.”
Yani bana yazan arkadaş “aslında biz tam Questyle değiliz” dedikten sonra nedense gereksiz savunma çabalarına girdi. Cevapları pek de agresif olan arkadaş savunmasını bitirdikten sonra, en başta yapması gerekeni en son yapıp Questyle servis mailini verdi, fakat cevap verdikleri söylenemez. Kimsenin ürününü kaale almadığı bir firmayla ne yapmak lazım bilemiyorum.
İşin özü arkadaşlar dizayn anlamında bu cihaz tam “epic fail” kategorisine giriyor. Tekerlek sağlam kalsa bile zaten döndürmek pek mümkün olmadığından, hani bizim yaşadığımız teknolojik şanssızlık olsa bile ortada büyük bir tasarım hatası var. Teknolojide “beceremeyeceksen yapma” , ya da “tam becerdikten sonra yap” tarzında düşünmeli bence firmalar. Son dönemlerde bu tarz şeyler çok oluyor çünkü.
GENEL KULLANIM
Bu sinir yıpratıcı durumdan sonra ufak ufak genel kullanımdan bahsedeyim.
Cihazın kasası oldukça sağlam, tek parçadan üretilmiş. Volume potunun sağlamlığı konusunda bir şey diyemiyorum. Herhangi bir sorun çıkarmadı şimdiye kadar ama aşırı sağlam durduğu da söylenemez. Ayrıca yine tekerlek(!) sürekli sallanıyor ve ses çıkarıyor.
Tasarım olarak çok özgün bir noktası yok. Bana göre çok da estetik bir cihaz değil, biraz kaba olduğunu düşünüyorum. Tabi tasarım konusu kişisel yorumlara açıktır. Ben yalnızca cihazın arkadan görünüşünü, ve volume potunun sağlam duran koruma kısmını beğendim. Yine de tasarım olarak çok kötü diyemem, mesela aynı tipteki FiiO’lardan kesinlikle daha güzel olduğunu söylemek mümkün. Açık ara en çirkin kısım tekerlek(!) kısmı. Tekerlek olmasa iddia ediyorum kenar ve köşe tasarımıyla beraber çok daha güzel görünürdü. Bunu cihazın arkasına bakarak görmek mümkün. Altta sadece dokunmatik tuşlar olsaydı ön taraf da arkada tarafa benzer şekilde siyah ve çerçeveli görünecekti.
Ekranın çözünürlüğü iyi. Albüm kapakları güzel görünüyor. Yazılım oldukça sade, sıkıcı ve renksiz tutulmuş. İşlevsel olduğunu söylemek mümkün. Herhangi bir sorunu yok, sadece bazen DSD oynatırken dokunmatik tuşlar kafalarına göre başka işler yapabiliyorlar. Herhangi bir tema seçeneği yok sürekli renksiz, gri-siyah bir tema mevcut. Sadece arka plan değiştirilebiliyor. Ses ayarları ve sistem ayarları aynı yerde bulunuyor. Ses ayarlarını da içeren bir bölüme neden “sistem ayarları” denmiş onu da anlamak zor.
Kolaylık sağlayacak tüm seçenekler mevcut. Gerekli her şey var diyebilirim. Orta tuşla ekranın açılıp kapanması, geri tuşuna basılı tutarak çalma ekranına geri dönülebilmesi, çalma ekranındayken geri tuşuna basıldığında klasörde kaldığınız yere dönmesi iyi özellikler. Dokunmatik tuşlarda ışık olmaması ise karanlıktayken eksi bir nokta.
2 SD Kart takılabiliyor. 32GB da dahili hafızası bulunuyor. Şarkıları klasörlerde bulmakta ve çalmakta herhangi bir sıkıntı yok. Müzikleri hızlı bir şekilde tarıyor. Genel olarak sorunsuz.
Yazılım genel olarak hızlı çalışıyor, DSD dosya açma işlemi de anında gerçekleşiyor. Fakat üzerinde DSD logosu bulunan bir cihaz, bazı DSD parçalarda cızırdamalar yaptığı zaman oldukça gülünç duruma düşüyor.
QP1R aslında resmen 900 dolara kullanıcılara satılan prototip bir cihaz. Oldukça eksik, olmamış, bitmeden satışa çıkmış bir ünite. Ses başarımı iyi olduğundan tercih edilebilir fakat bu cihazı alan kullanıcılar maalesef bana göre deney grubu gibi bir şey olmuşlar. Yenilenmiş şekilde mutlaka pazara sunulacaktır ilerleyen dönemde.
SES MESELESİ
Öncelikle peşinen “Paw Gold’dan iyi” yorumlarına nokta koymak açısından; hayır, kesinlikle değil.
QP1R, R harfinden gelen “Reference” ibaresini yansıtan bir ses sunuyor. Fakat bunu yaparken bana göre gereğinden fazlasını yapmaya çalıştığından, doğal çalamıyor.
DAP hakkında genel birkaç terim ifade etmem gerekirse;
bir sese sahip derim.
Questyle ilginç seslenen bir DAP üretmiş. Açıklaması zor olsa da elimden geldiğince bunu yapmaya çalışacağım.
FREKANS BAŞARIMI
Altlardan başlarsak; takip edilmesi çok zor olmayan, fakat miktar olarak düşük ve yetersiz altları var. Özellikle subbass kısmını yeterli bulmadığımı söylemeliyim. Midbass bölgesi ideal sayılır (yine düşük ama kendi sunumuna göre iyi) ve ne eksik ne fazla diyebilirim. Subbass kısımlarını duymak içinse konsantre olmak gerekebiliyor. Subbass eksikliği dinamizme gölge düşürürken, derinlik hissi almayı da zorlaştırıyor. Spektrumun kalan kısmı da hafif yapay kaçtığı için gereğinden fazla düz çalan, sıkıcı ve yorucu bir sunum oluşuyor. Altların miktar dışında kalitesiyse memnun edici, toplu ve sıkı. Fakat zaman zaman bir tahtalık hissi de (pıt pıt) yok değil. Subbass eksikliği DAP’a ciddi darbe vuruyor bana göre. Hiç altlara inemiyor ve lezzetli bir sunumdan çok uzaklara gitmiş oluyor. Altların askıda kalma durumu ve uzamaları da sıkıntılı bu yüzden. Doku olarak da çok iyi değil. Kısacası altlar genel olarak çok eksik. Hiç dağılma olmaması ve kendi alanlarının dışına çıkmamaları, müziğin kalan kısmından iyi ayrılmaları tek olumlu kısım.
Paw Gold’dan iyi olduğu söylentilerinin saçma olduğunu sadece alt frekanslardan anlamak mümkün. Altlardaki bu eksikliği inanılmaz mid ve tiz başarımıyla kapatmış olabileceğini düşünüp, diğer frekanslara bakıyorum.
Midlerin çözünürlüğü QP1R’ın en önemli özelliği belki de. Müzikal çalabildiğini düşünmüyorum fakat çözünürlük gerçekten oldukça yüksek. Perdeli ses veren hiçbir öğe yok ve özellikle vokallerin detayı muazzam. Vokal ve enstruman detayı açısından referans aldığım parçaların tamamında harika bir performans verdi. Bu yönden Paw Gold ile kapışacaktır. Fakat midlerin dokusu, tonu yani “lezzeti” çok başarılı değil. Hafif üst notadan seslenen midler pek müzikal olamıyor bu cihazda. Paw Gold kadar doğal bir sunum yok. Sanki fazlaca detay sunmak adına yapay enstruman sesleri üreten bir DAP ortaya çıkmış. Çözünürlük ve detay olarak Paw Gold kadar iyi denebilir rahatlıkla; ancak müzikalite, doğallık ve katmanlama olarak Paw Gold kesinlikle üstün gelir. Üst mid kontrolü güzel bu arada. Ama parlak kulaklıklarla sibilansa çok müsait bir DAP. Özellikle tepe frekanslarda parlama çok mümkün. Bazı parçalarda enstruman sesleri tuhaf olabiliyor bu arada. Başka DAP’larda duymadığım, bazı enstrumanların geriye gitmesi ya da öne gelmesi durumu sezdim. Sebebini çözebilmiş değilim ancak Questyle bence biraz “fazla” iyi yapmaya çalışmış bu DAP’ı. Vokaller enstrumanlara kıyasla çok daha doğal ve memnun edici. Özellikle de sunduğu çözünürlükle beraber. Ek olarak, bazı enstrumanların yankı yapması gereken yerlerde QP1R o sesi kulağa yeterince vermiyor. Örneğin Billie Jean’in girişinde çalan davulun yankısını duymak zor. Başka üst düzey DAP’lar bu sesi çok iyi aktarıyordu. Belki de alt frekansların eksik olmasıyla alakalıdır.
Midlere bence müdahale edilip renk verilmeye çalışılmış özellikle enstruman noktasında. Fakat bence başarısız olmuş. Bol enstrumanlı müzik dinleyen arkadaşlara bu açıdan tavsiye edemiyorum (yoksa ayrım çok iyi). Öte yandan vokal ağırlıklı dinleyenler oldukça memnun kalacaklardır.
Kısacası midlerde vokal tonlarını ve detayını çok beğenirken, enstrumanların (yine çok detaylı olsalar da) dokusunu ve sunumunu beğenmedim. Tonlamaları olması gerektiği gibi değil. Olması gereken tonlama bence Paw Gold. Bu yüzden midleri biraz yapay buldum.
Üst frekanslar oldukça belirgin QP1R’da. Ayrımları tüm spektrumda olduğu gibi çok çok iyi ve keskin. Fakat her türlü kulaklıkla rahatlıkla tavsiye edilecek bir durumu yok. Bana göre koyu kulaklıklarla kullanmak şart. Öbür türlü kulağı oldukça yoran bir sunum oluşacaktır. Kulak delen tizler belki olmayacaktır, çünkü tizleri belirgin olmasına karşın aşırı kontrolsüz değil, ancak miktar olarak uzun dinletilerde yoracağını tahmin ediyorum. Daha koyu çalan kulaklıklarda daha rahat ettirir.
Tepe frekansların uzama miktarları güzel. Tüm seste olduğu gibi tizler yine çok çözünürlüklü ve açık seçik her şey belirgin. Tiz yuvarlatılması durumunu yaşamadım. Mid-tiz geçişleri yine başarılı diyebilirim. Pek dengesiz bir durum yok. Yani midler hafif gerideyken tizlerin bir anda kulağı tırmalaması gibi bir şey yok bazı DAP’lara kıyasla. Geçiş yumuşak ve sorunsuz. Tizlerde pek bir yapaylık sezmedim enstrumanlara kıyasla. Renkli bir tiz sunumu yok, doğal sayılır. Paw Gold’a benzeyen bir üst frekans başarımı var. Bass ve midlere oranla daha sorunsuz ve düzgün olan frekans grubu üstler QP1R’da.
Ancak bass başarımının çok zayıf olması, midlerdeki yapaylık hissiyle beraber, tizlerin de çok belirgin olmasıyla QP1R sürekli olarak eksik bir şey olduğunu hissettiriyor. Cılız ve ince bir his oluştururken, belli başlı parçalarda çok sıkıcı ve “kasıntı” bir ses sunuyor. “Ben acayip detaylıyım, acayip çözünürlüklüyüm, acayip acayip acayip” diye kafanızın etini yiyor. Bu kadar detay, çözünürlük, ayrım evet teknik olarak takdir edilebilir ancak hiç müzikal ve doğal çaldığını düşünmüyorum. Ve işte tam olarak bu yüzden bence Paw Gold’dan iyi söylemleri çok saçma. Paw Gold teknik olarak her açıdan kusursuza yakın bir sunum yaparken, bugüne kadar dinlediğim tek bir parçada dahi bana asla yapay hissettirmemiştir. Yani PG’da işin cılkını çıkarma durumu yok. Fakat QP1R sürekli yapay bir his yaşatıyor.
Yani cihazda ses haricindeki kısımlarda estirilen ama yalan olan “premium” havası ses sunumunda da sürüyor.
TEKNİK BAŞARIM
Arka plan başarısı çok iyi. Ayrım, her fırsatta belirttiğim üzere yine çok iyi. Sahnesi de oldukça geniş diyebilirim. Paw Gold’dan iyi olduğu tek nokta da muhtemelen sahne genişliği. Derinlik başka bir hikaye tabi. Derinlik konusunda PG’un çok uzağına düşer QP1R. ZX2′den bile geri olduğunu söyleyebilirim derinlik noktasında. Her şey sağda solda, ortadan gelen fazla bir şey yok. Dolayısıyla örneğin çaprazdan gelen bir sese pek rastlanmıyor. Sürekli 2 yandan çok fazla ayrık gelen bir sunumla karşı karşıyayız. Bu da müziği yaşamayı çok zorlaştırıyor. Sürekli olarak insanı yoran bir sesi var ve sebeplerden bir tanesi de bütünlük sağlayamaması. Çok ayrık çalıyor. Çoğu noktada olduğu gibi bu noktada da gereğinden fazlasını yapmaya çalışan, ve yine yapay hissettiren bir DAP.
Cihazın konumlaması da başarılı. Neyin nereden seslendiği seçilebiliyor. Ancak sahne derinliği zayıf olduğundan mükemmel değil. 3D algısı bu sebepten yetersiz.
Sesin temizliği muazzam derecede iyi. Dinamizm ise üstte belirttiğim gibi zayıf. Tonlama olarak biraz üstten sesleniyor ve özellikle enstruman tonlamaları bana biraz yanlış geliyor. Dipsese rastlamadım. Çıkış gücü ideal, IEM’lere rahat rahat yetecektir. Kafaüstü olaraksa pek sürülme zorluğu olmayanlarla sıkıntı yaşanmaz.
DSD parçalarda cızırtı ve patlama yapması cihazı yine gözümde “yalan” ediyor. Her parçada mevcut değil ama bazılarında var. Kabul edebilmek çok zor böyle bir durumu.
Line-Out çıkışında sesi kontrol etme seçeneği mevcut. Bunu da belirtmiş olayım.
SON SÖZ
Bence bu cihazın ismi “Questyle Prototype 1” olarak verilmeliydi. Belki de öyledir bilmiyorum. Hem yazılım, hem kullanım, hem malzeme, hem dizayn hem de ses tam anlamıyla prototip. Bitmemiş, eksik, olmamış bir ürün.
Bilirsiniz, teknoloji firmaları özellikle bu tarz elde kullanılan taşınabilir elektronik cihazları seçilmiş birkaç kişiye verip günlük hayatta kullandırırlar. Eksiklerini ve günlük hayattaki performansını görmek için. Questyle ise “ne gerek var direk satalım, millet denesin, biz uğraşmayalım” demiş ve böyle bir cihaz ortaya çıkmış.
Bu cihazın hem ses başarımına, hem de ses haricinde birkaç noktasına müdahale edilmesi bana göre zorunluluk.
Sesini teknik açıdan beğendiğimi söyleyebilirim. Gerçekten üst düzey çalıyor hakkını vermek lazım. Fakat fazlasıyla eksik bir üst düzey çalma bu. Bir DAP böyle çalmamalı. Çalarken böyle teknik olacağım diye insanı yormamalı. Bir DAP sanki müzik dinleyenleri değil de kayıt alıp eksik var mı yok mu görmek için dinleyenleri hedef almışçasına bir ses reprodüksüyonu yapmamalı.
Eğer oldukça iyileştirilebilirse cidden geleceği olan Hi-Fi bir DAP QP1R. Tabi firma bu kafayla ne kadar iyileştirir bu cihazı orası da şüpheli.
Okuduğunuz için bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum dostlar.
